تهديد تارك حج ميفرمايد كه * ( وَمَنْ كَفَرَ ) * و هر كه نگرود بفريضهء حج يعنى ترك حج كند * ( فَإِنَّ اللَّه ) * پس بدرستى كه خداى تعالى * ( غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ ) * بى نياز است از همهء عالميان وضع كفر در موضع ( من لم يحج ) از جهت تاكيد وجوب حج است و تغليظ بر تارك آن در ( كنز ) آورده كه حق تعالى درين آيه ذكر امورى كرده از تواكيد امر حج كه در غير آن ذكر نفرموده يكى ايراد امر بصيغهء خبر دويم ايراد آن در صورت اسميه سيم ايراد آن بر وجهى كه مفيد اينست كه حج حقى است مر خداى را در رقاب مردمان چهارم تعميم حكم اولى و بعد از آن تخصيص آن و اين مانند ايضاح است بعد از ابهام و در حكم تثنيه است و تكرير كه ابلغ است از ذكر آن يك بار پنجم تسميهء ترك حج بكفر از حيثيت آنكه ترك آن از فعل كفار است و از اعظم كباير است و لهذا حضرت رسالت ( ص ) فرموده كه فليمت يهوديا او نصرانيا ششم ذكر استغنا چه آن در اين موضع دلالت مىكند بر شدت مقت و خذلان و عظم سخط و غايت غضب ربانى بر تارك آن هفتم ايثار عن العالمين از عنه هم چنان كه مقتضى مقام است تا دلالت كند ببرهان بر استغناى حقتعالى از تارك حج زيرا كه هر گاه حق سبحانه مستغنى باشد از همهء عالميان پس لا محاله مستغنى خواهد بود ازو و ديگر آنكه عن العالمين دلالت مىكند بر استغناى كامل حقتعالى پس دلالت آن بر سخط بيشتر باشد محمد بن فضل از كاظم ( ع ) روايت كرده كه آن حضرت در تفسير هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالأَخْسَرِينَ أَعْمالًا فرمود كه انهم الذين يتمادون به حج الاسلام و يسوفونه يعنى كسانى كه در قيامت زيانكارترين مردمانند در عمل آنهااند كه حج اسلام را در تعويق و تاخير اندازند معوية بن عمار از صادق ( ع ) روايت كرده كه در تفسير قوله وَنَحْشُرُه يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى فرموده مراد به كسى كه در روز قيامت كور مبعوث شود شخصى است كه حج بر او واجب باشد و او اداى آن نكند چه او كور است در دنيا از طريق خير پس در آخرت نيز طريق جنت را نخواهد ديد و نزد بعضى از مفسران مراد بقوله فَفِرُّوا إِلَى اللَّه امر است به حج اى ( حجوا الى بيت اللَّه الحرام ) يعنى قصد خانه خدا كنيد و درين دليل است بر آنكه حج كفارهء ذنوبست زيرا كه معنى آنست ( فروا الى اللَّه من ذنوبكم ) يعنى ملتجى شويد و بگريزيد بخانهء خدا از گناهان خود مرويست كه چون صدر آيه نازل شد حضرت رسالت ( ص ) جميع ارباب ملل را جمع كرد و خطبهء خواند و فرمود كه ان اللَّه كتب عليكم الحج فحجوا يعنى بدرستى كه حق سبحانه فرض كرده حج خانهء خود را بر همهء شما اهل اسلام به آن ايمان آوردند و اهل ملل ديگر كه يهود و نصارى و صابيان و مجوس و مشركان بودند نگرويدند پس اين آيه نازل شد كه * ( وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّه غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ ) * و از حضرت رسالت ( ص ) مرويست كه صلوا خمسكم و صوموا شهركم و ادوا زكات مالكم و حجوا بيتكم تدخلوا جنة ربكم نماز پنج گانهء خود بگذاريد و